نیم نگاهی به کتاب اسلام و تربیت کودکان

به گزارش خبرگزاری حوزه، آیت الله احمد بهشتی با الهام از کتاب«تربیة الاود فی الاسلام»اثرعبداللّه ناصح علوان، ضمن نقد برخی از محتواهای غیر مستند آن با تغییر کتاب به «اسلام و تربیت کودکان» آن را در سه بخش بازنویسی، اصلاح و تکمیل کرده است.

هدف از اصلاح و تلخیص

اسلام و تربیت کودکان، تألیف آیت الله احمد بهشتی در واقع بازنویسی، اصلاح، تلخیص و تکمیل کتاب«تربیة الاود فی الاسلام»اثر"عبداللّه ناصح علوان" است که آیت الله احمد بهشتی هدف از نگارش و اصلاح آن را همخوانی نداشتن نام زیبای کتاب با محتوای آن دانسته و معتقد است، نویسنده فاضل آن،تربیت را در موارد بسیاری در فرهنگ امویان و عباسیان جستجو کرده در حالی که اهل انصاف می دانند که اسلام آنها اسلام ناب نبوده و اگر کسی حقیقتا می خواهد بیانگر قواعد تعلیم و تربیت اسلامی باشد، باید آن را در وحی آسمانی و سیره و سنت پیامبر اسلام و اهل بیت علیهم السلام جستجو کند نه در فرهنگ بنی امیه و بنی عباس .

بر این اساس با الهام از جنبه های مثبت کتاب و حذف جنبه های منفی و تکراری با استفاده از روایات معتبر اهل بیت علیهم السلام کتاب حضار را در سه بخش به نگارش درآورده است .

بخش اول؛زناشویی،فرزند داری و تربیت

نویسنده در این بخش برای روشن شدن پیوند زناشویی با تربیت فرزند، مبانی ازدواج را بررسی می‌کند و از رهگذر آن، نخست یادآور می‌شود که ازدواج و زناشویی موافق سرشت آدمی است مسلمان باید ازدواج کند و بار مسئولیت همسری و تربیت فرزند را بر خود هموار دارد چه، تنها در این صورت است که به نیاز فطری و غریزی خود پاسخ داده و با سنت آفرینش هماهنگ شده است.

زناشویی ومصالح اجتماعی

سپس به رابطه زناشویی با تأمین مصالح اجتماعی می‌پردازد و از نقش ازدواج در حفظ‍‌ نسل، حفظ‍‌ نسب، جلوگیری از انحطاط‍‌ اخلاقی، پیشگیری از بیماریها، انس و آرامش روان، تعاون، همکاری، شکوفایی عواطف و سلامت جسم و جان یاد می‌کند.آنگاه از لزوم گزینش همسر براساس معیارهایی که در اسلام یاد شده است می‌گوید و معیار های زیر را شرح و شماره می‌کند؛ همسر باید براستی دیندار باشد، شرافت و اصالت خانوادگی داشته باشدو...

تمایل طبیعی به فرزند:

در شرح این تمایل از محبت فطری به فرزند می‌گوید. رحمت و مهربانی به فرزند را از مواهب الهی می‌خواند که به رشد و ارتقای کودک می‌انجامد.از کینۀ عرب جاهلی به دختر یاد می‌کند و به پسندیدگی شکیبایی در مرگ فرزند می‌پردازد.لزوم دل کندن از فرزند برای حفظ‍‌ اسلام را یادآور می‌شود.به مجازات فرزند از دیدگاه اسلام می‌پردازد و مراتب آن را شرح می‌دهد.

احکام نوزاد:

در این فراز،در خصوص استحباب تبریک و تهنیت به مناسبت ولادت فرزند می‌گوید.استحباب اذان و اقامه در گوش راست و چپ نوزاد را یادآور می‌شود و به استحباب تحنیک و تراشیدن سر نوزاد اشاره می‌کند.زمان نامگذاری و لزوم گزینش نام نیک را می‌آورد و به استحباب انتخاب کنیه برای فرزند، عقیقه برای او، فواید عقیقه، ختنه و فواید و حکمت آن می‌پردازد.

مهمترین عوامل انحراف کودکان و نوجوانان:

مولف سپس مهمترین عوامل انحراف کودکان و نوجوانان و راه مبارزه با آنها را چنین تبیین می کند : فقر، اختلاف های خانوادگی، طلاق و پیامد های آن، راه‌های پیشگیری از طلاق و وظایف زن و شوهر در این خصوص، نداشتن سرگرمی و راه‌های مبارزه با آن، معاشرتها و رفاقت‌های نامناسب، وظیفه پدر و مادر در راهنمایی فرزندان برای دوست‌گزینی، رفتار نادرست پدر و مادر، داستانها و فیلم‌های جنایی و سکسی و نقش پدر و مادر در زدودن محیط‍‌ زندگی فرزندان از آنها، شیوع بطالت و بیکاری، کوتاهی پدر و مادر در تربیت فرزند، محرومیت از پدر و مادر.

بخش دوم.مسئولیتها و وظایف مربیان

۱-پیش‌گفتاری درباره مسئولیتها

۲-مسئولیت تربیت ایمانی و اعتقادی

۳-مسئولیت تربیت اخلاقی

۴-مسئولیت تربیت بدنی

۵-مسئولیت تربیت عقلی

۶-مسئولیت تربیت روانی

۷-مسئولیت تربیت اجتماعی

۸-مسئولیت تربیت جنسی

بخش سوم که دارای پنج فصل است.

فصل اول.وسائل مؤثر تربیت:

۱- به سیرۀ پیامبر(ص)درتربیت فرزندان

۲-تربیت به وسیله عادات نیکو

۳-تربیت از راه موعظه

۴-تربیت از راه مراقبت

۵-تربیت از راه تنبیه

فصل دوم.قواعد اساسی تربیت:

۱- صفات اصلی مربی

۲- نظری به برنامه های مخرب

۳- قواعد اساسی تربیت

۴- توضیحاتی در باره محرمات

فصل سوم رهنمود های مهم‌تربیتی:

۱- تشویق کودک به شریفترین کسبها

۲- رعایت نیازها و استعداد های کودک

۳- آزاد گذاشتن کودک برای بازی و سرگرمی

۴- همکاری و هماهنگی میان خانه و مسجد و مدرسه

۵- ارتباط‍‌ تنگاتنگ میان مربی و کودک

۶- رعایت دائمی راه و رسم تربیت

۷- تهیه وسائل مفید فکری و علمی برای کودک

۸- تشویق کودک به مطالعه

۹- پرورش حس مسئولیت در کودک

۱۰- تعمیق روح جهاد در وجود کودک

فصل چهارم.تربیت کودکان بی‌سرپرست و یتیم:

در این فصل کودکان یتیم را به چهار دسته پدرمرده، مادرمرده، قربانیان طلاق و بی‌ پدرو مادر(کودکان سرراهی و غیرسرراهی)تقسیم می‌کند و نسبت به تربیت و سرپرستی آنها از دیدگاه اسلام نکاتی را یادآورمی‌شود.

فصل پنجم.تربیت کودکان استثنائی:

تربیت کودکان استثنائی از ضروریات هر نظام آموزشی است با این حال، کمتر از یک درصد این کودکان از آموزش برخوردارند.پس از این مقدمه، به پیروی از کتابهایی که درباره این دست کودکان نوشته شده است به برخی طبقه‌بندیها دربارۀ کودکان استثنائی اشاره می‌کند و هریک را شرح می‌دهد و برخی نگرش‌های اسلامی را نسبت به آنها می‌آورد.
علاقه مندان برای تهیه این کتاب خواندنی به درگاه موسسه نشر حوزه های علمیه https://nashrehowzeh.ir/p/d/2238 یا به نشانی قم خیابان معلم، جنب بیت امام خمینی(ره)، موسسه انتشارات حوزه های علمیه مراجعه کنند. شماره تماس ۰۹۳۸۷۹۲۴۲۲۹ پاسخ گوی کتاب دوستان است.